Odkrywamy Świętokrzyskie - Bolmin

Nazwa tej wsi kojarzy się głównie z popularnym kąpieliskiem. Właściwy Bolmin znajduje się jednak po drugiej stronie drogi Kielce - Małogoszcz.

Nazwa wsi pochodzi od imion Bolemir lub Bolemysł, a najstarsze wzmianki o niej pochodzą z XIV wieku. Znajdujący się przy głównej drodze kościół pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny ufundował w 1604 roku dziedzic Jan Brzeski. Rozbudowywano go na początku XX wieku. Jego prezbiterium ma żebrowe sklepienie na wzór gotyckich. Nad nawą widoczna jest gładka kopuła, ukryta z zewnątrz pod dwuspadowym dachem. W złoconym ołtarzu głównym znajduje się otaczany szczególnym kultem obraz Matki Bożej Pocieszenia. Namalowany został w XIV lub XV wieku, ale długo był przykryty wizerunkiem Matki Bożej namalowanym dwa wieki później. Średniowieczne malowidło odkryto w latach 60. ubiegłego wieku podczas konserwacji w pracowni na Wawelu. Podziwiać je można przez cały październik oraz w niedzielę i święta, bo przez większą część roku ten cenny obraz jest zasłaniany innym - przedstawiającym Świętą Rodzinę.

Na zewnątrz kościoła warto zwrócić uwagę na wbite w ścianę pociski armatnie z czasów I wojny światowej. Na placu kościelnym znajduje się drewniana dzwonnica z XVIII wieku, niedawno odnowiona. Rosną tam też wiekowe lipy. Z placu rozciąga się piękny widok na pasmo wzgórz nazwanych Grząbami Bolmińskimi.

Na ich południowym zboczu, kilkaset metrów od kościoła, naprzeciw nowej szkoły, znajdują się ruiny dworu. Jego historia jest ciągle pełna tajemnic. Prawdopodobnie zbudował go w końcu XVII wieku Stanisław Brzeski herbu Ciołek. Według innej wersji powstał z przebudowy średniowiecznego zamku. Był to okazały budynek - piętrowy z obszernymi sklepionymi kolebkowo piwnicami oraz kolistym ryzalitem od strony południowej. Krążyły opowieści, że piwnice połączone były podziemnym lochem z zamkiem w Chęciach, a arianie ukrywali tam skarby. Pierwotnie mógł mieć charakter obronny. Jeszcze przed wiekiem był zamieszkały, ale wskutek pożaru i ostrzału artylerii austriackiej został zniszczony. Do dziś przetrwały tylko fragmenty murów obwodowych dworu i częściowo zawalone piwnice. Większość otworów okiennych to bezkształtne dziury, pozbawione obramowań. Tylko na niektórych zachowały się resztki zdobień. Ruiny dworu otaczone są pozostałościami z dawnego parku, zarastają je drzewa, krzewy i chwasty.

Jak tam trafić

Bolmin położony jest w gminie Chęciny, przy drodze Kielce - Małogoszcz. Przez wieś prowadzi niebieski szlak turystyczny im. Stanisława Konarskiego: Jedlnica - Małogoszcz - Żarczyce.

Janusz Kędracki