Historia miasta Skarżysko-Kamienna - Do rozbiorów
Kalendarium - Do rozbiorów.
1493
- Dochodzi do konfliktu między dziedzicami Skarżyska Rycerskiego – Stanisławem i Janem Szydłowieckim a opatem wąchockim. Szydłowieccy (Odrowąże) nie chcieli wydać zgody na rozgraniczenie dóbr Skarżyska Rycerskiego z Lipowym Polem.
1511
- Wytyczona granica między posiadłościami cystersów i biskupów krakowskich przebiegała między Bzinem a Skarżyskiem, które należało już do Szydłowieckich.
- Opat wąchocki wydaje zgodę Szydłowieckim na założenie sadzawki nad Kamienną i założenie w pobliżu kuźnicy. Dało to początek osadzie Kamienna, a kuźnica występuje pod nazwą Duracz – prawdopodobnie od nazwiska szlacheckiej rodziny (założycieli kuźnicy).
1528
- Założono kuźnicę baranowską, sąsiadującą z Rejowem.
- Czynne są kopalnie rudy: „Piotr” i „Anna”.
1530
- W dniu 3 grudnia opat wąchocki – Rafał Zaborowski wydaje przywilej dla Józefa Głozy, na urządzenie kuźnicy w opustoszałej wsi Żyrcin (dawna nazwa Rejowa) nad rzeczką Łączną (obecnie Kamionka).
- Właścicielem obszaru osady Rejów i Bzin jest opactwo Cystersów z siedzibą w Wąchocku.
- W Bzinie funkcjonuje kuźnica.
1552
- W dniu 16 września opat wąchocki Andrzej Szpoth pozwolił Janowi Ryjowi (Rejowi) Kochanowskiemu z Woli Brudnowskiej na wykupienie od następców Józefa Głozy zadłużonej już kuźnicy. Jan Rej Kochanowski wraz synami - Piotrem i Andrzejem dzierżawili kuźnicę, a w tym czasie zorganizowano i zarybiono sadzawkę (dzisiejszy zalew rejowski). W tym okresie wybudowano kościół na Rejowie - pierwszy na terenie obecnego miasta.
- Nazwa Rejów wywodzi się od przydomka Jana Kochanowskiego –Ryja (Reja).
1556
- Król Zygmunt August nadaje klasztorowi wąchockiemu przywilej pobierania cła mostowego i grobelnego , w związku z ciągłymi potrzebami napraw mostu i grobli na rzece Kamiennej w Skarżysku-Kościelnym.
1557
- Wieś Kamienna wzmiankowana jest jako własność Szydłowieckich i Sapiechów i stanowi ośrodek przemysłu metalurgicznego.
1559
- Opat wąchocki Andrzej Szpoth potwierdza dzierżawę kuźnicy głozińskiej oraz wsi Żyrcin i Młodzawy dla Kochanowskich.
1563
- Nowy opat wąchocki – Andrzej Karwicki, przy pomocy swoich popleczników zaatakował kuźnicę Kochanowskiego, zniszczył staw i urządzenia techniczne.Powodem było niewywiązywanie się dzierżawcy z opłat.
1577
- W kuźnicy Bzińskiej używano 3 koła napędowe, zatrudnionych było 15 robotników. W XVI w. Była największym zakładem tego typu w Małopolsce.
1601
- W dokumencie z tego roku spotykamy wzmiankę o osadzie Milica nad rzeką o tej samej nazwie (dzisiejsza Bernatka). Jest ona w tym czasie własnością Radziwiłłów.
1614
- Nowym dzierżawcą Rejowa zostaje Hieronim Szeligowski, wraz z żoną Barbarą. Inne źródła podają, że dzierżawcą został wtedy Jeremiasz Szeligowski.
1616
- Cystersi z Wąchocka wybudowali, mniej więcej w tym okresie kaplicę pod wezwaniem św. Józefa w osadzie Bzin.
1618
- Przy kaplicy w osadzie Bzin dobudowana zostaje dzwonnica.
1629
- Rejów liczy 11 domów.
1635
- Administrator opactwa wąchockiego – J. Lipski nadaje na 28 lat kuźnicę wodną na Rejowie, po śmierci Jeremiasza - dla jego syna (Bonawentura Szeligowski).
1636
- Kuźnica Szcepanków (Szczepanów) położona nad Kamienną przy ujściu Oleśnicy, przynosi właścicielom 800 fl. Dochodu.
1637
- Jan Karol Konopacki wydzierżawia Chrabickim znaczne obszary nad Kamienną. Sprowadzani są nowi osadnicy, a wśród nich rodzina zagrodnicza – Łyżwowie. Wkrótce powstaje osada o takiej właśnie nazwie: Łyżwy. Z inicjatywy tej rodziny wybudowano młyn, wokół którego powstała później osada Nowy Młyn.
- Z inicjatywy Jana Karola Konopackiego -opata wąchockiego, rozpoczęto budowę murowanego kościoła pod wezwaniem Trójcy Świętej w Skarżysku-Kościelnym.
1639
- Rejów liczy 13 domów. Głównym budynkiem w osadzie Rejów był drewniany, modrzewiowy kościółek pod wezwaniem Św. Wojciecha (wybudowany prawdopodobnie przez Kochanowskich ).
- Kuźnica rejowska wyposażona jest w następujące narzędzia: cepy do tłuczenia rudy, dwa sita do przesiewania rudy, dwie taczki, dwa wozy, dwa kosze, dwie łopaty dymarskie, jedna łopata do piachu, dwie formy do pieców, cztery kleszcze do przenoszenia i przytrzymywania żup, dwa kleszcze stalowe, trzy trójzęby, jedna polewaczka, dwie stachle, jeden przebijak, jeden mały młotek.
1650
- W dokumentach pojawia się inna nazwa osady Ciurów - leżącej niedaleko Milicy. Jest to nazwa: Mrożek.
1657
- Powstaje nowa parafia – Skarżysko-Kościelne, obejmująca swoim zasięgiem: Lipowe Pole, Świerczek, Kamienną (Kamionna), Szczepanków, Bzinek, Rejów, Posadaj (Posadom), Milicę (Mielica), Ciurów (Dziurów).
1661
- Staraniem proboszcza skarżyskiego – Samuela Zabieńskiego oraz szlachciców: Adama Duracza, Bonawentury Szeligowskiego herbu Nowina, ustanowione zostało przy kościele parafialnym we wsi Skarżysko-Kościelne Bractwo Aniołów Stróżów.
1662
- Milica wraz z pobliską osadą Ciurów (Mrożek) zamieszkała jest przez 92 osoby, Bzin zamieszkuje 101 osób, kuźnica Kamionna (Duracz) liczy 93 osoby, w osadzie Szczepanków żyje 28 osób, w osadzie Rejów mieszka 62 osoby, w osadzie Possadzay ( Posadaj ) wokół młyna mieszka 26 osób.
- W rejestrze podatkowym można spotkać inną nazwę Rejowa: Sierzchlina. Nazwa ta występuje jednak dość sporadycznie i w konsekwencji nie przyjmuje się.
1664
- W dniu 6 sierpnia zmarł Bonawentura Szeligowski. Pochowano go w kościele parafialnym pod wezwaniem Św. Trójcy w Skarżysku-Kościelnym.
1667
- Przy kuźnicy Duracz istniało 5 domów, w pobliżu był dwór, gdzie wraz z czeladzią zamieszkiwało 17 osób. Wśród szlachty zamieszkującej dwór można spotkać takie nazwiska jak: Duracz, Zalewski.
- W osadzie Bzin jest 8 domów.
1673
- Bzin liczy ponad 100 osób, powstała nieco wcześniej osada Bzinek – 74, osada Łyżwy – 17 osób, Nowy Młyn – 5 osób.
1700
- W Bzinie istnieje dymarka. Jest ona przebudowywana przez opata wąchockiego Konopaczyńskiego na tak zwany półwielki piec.
1730
- We wsi Kamienna wybudowano młyn do mielenia zboża wraz z olejarnią.
- Na Rejowie czynna jest dymarka
1738
- Kamienna funkcjonuje pod nazwą: Camena, Camina, Camiena.
1750
- Na Rejowie wybudowano dymarkę.
1754
- Dalsza przebudowa dymarki rejowskiej na półwielki piec i budowa dalszych dwóch fryszerek. Zawiadowcą -dyrektorem był Szubert.
1765
- W osadzie Kamienna jest 19 domów, Bzin liczy 20 domów (czyli około 160 osób)
1770
- Wzniesiono na Rejowie wielki piec, pracuje też ponad 12 fryszerek.
- Na Bzinie istniejącą dymarkę przerobiono na półwielki piec.
1493
- Dochodzi do konfliktu między dziedzicami Skarżyska Rycerskiego – Stanisławem i Janem Szydłowieckim a opatem wąchockim. Szydłowieccy (Odrowąże) nie chcieli wydać zgody na rozgraniczenie dóbr Skarżyska Rycerskiego z Lipowym Polem.
1511
- Wytyczona granica między posiadłościami cystersów i biskupów krakowskich przebiegała między Bzinem a Skarżyskiem, które należało już do Szydłowieckich.
- Opat wąchocki wydaje zgodę Szydłowieckim na założenie sadzawki nad Kamienną i założenie w pobliżu kuźnicy. Dało to początek osadzie Kamienna, a kuźnica występuje pod nazwą Duracz – prawdopodobnie od nazwiska szlacheckiej rodziny (założycieli kuźnicy).
1528
- Założono kuźnicę baranowską, sąsiadującą z Rejowem.
- Czynne są kopalnie rudy: „Piotr” i „Anna”.
1530
- W dniu 3 grudnia opat wąchocki – Rafał Zaborowski wydaje przywilej dla Józefa Głozy, na urządzenie kuźnicy w opustoszałej wsi Żyrcin (dawna nazwa Rejowa) nad rzeczką Łączną (obecnie Kamionka).
- Właścicielem obszaru osady Rejów i Bzin jest opactwo Cystersów z siedzibą w Wąchocku.
- W Bzinie funkcjonuje kuźnica.
1552
- W dniu 16 września opat wąchocki Andrzej Szpoth pozwolił Janowi Ryjowi (Rejowi) Kochanowskiemu z Woli Brudnowskiej na wykupienie od następców Józefa Głozy zadłużonej już kuźnicy. Jan Rej Kochanowski wraz synami - Piotrem i Andrzejem dzierżawili kuźnicę, a w tym czasie zorganizowano i zarybiono sadzawkę (dzisiejszy zalew rejowski). W tym okresie wybudowano kościół na Rejowie - pierwszy na terenie obecnego miasta.
- Nazwa Rejów wywodzi się od przydomka Jana Kochanowskiego –Ryja (Reja).
1556
- Król Zygmunt August nadaje klasztorowi wąchockiemu przywilej pobierania cła mostowego i grobelnego , w związku z ciągłymi potrzebami napraw mostu i grobli na rzece Kamiennej w Skarżysku-Kościelnym.
1557
- Wieś Kamienna wzmiankowana jest jako własność Szydłowieckich i Sapiechów i stanowi ośrodek przemysłu metalurgicznego.
1559
- Opat wąchocki Andrzej Szpoth potwierdza dzierżawę kuźnicy głozińskiej oraz wsi Żyrcin i Młodzawy dla Kochanowskich.
1563
- Nowy opat wąchocki – Andrzej Karwicki, przy pomocy swoich popleczników zaatakował kuźnicę Kochanowskiego, zniszczył staw i urządzenia techniczne.Powodem było niewywiązywanie się dzierżawcy z opłat.
1577
- W kuźnicy Bzińskiej używano 3 koła napędowe, zatrudnionych było 15 robotników. W XVI w. Była największym zakładem tego typu w Małopolsce.
1601
- W dokumencie z tego roku spotykamy wzmiankę o osadzie Milica nad rzeką o tej samej nazwie (dzisiejsza Bernatka). Jest ona w tym czasie własnością Radziwiłłów.
1614
- Nowym dzierżawcą Rejowa zostaje Hieronim Szeligowski, wraz z żoną Barbarą. Inne źródła podają, że dzierżawcą został wtedy Jeremiasz Szeligowski.
1616
- Cystersi z Wąchocka wybudowali, mniej więcej w tym okresie kaplicę pod wezwaniem św. Józefa w osadzie Bzin.
1618
- Przy kaplicy w osadzie Bzin dobudowana zostaje dzwonnica.
1629
- Rejów liczy 11 domów.
1635
- Administrator opactwa wąchockiego – J. Lipski nadaje na 28 lat kuźnicę wodną na Rejowie, po śmierci Jeremiasza - dla jego syna (Bonawentura Szeligowski).
1636
- Kuźnica Szcepanków (Szczepanów) położona nad Kamienną przy ujściu Oleśnicy, przynosi właścicielom 800 fl. Dochodu.
1637
- Jan Karol Konopacki wydzierżawia Chrabickim znaczne obszary nad Kamienną. Sprowadzani są nowi osadnicy, a wśród nich rodzina zagrodnicza – Łyżwowie. Wkrótce powstaje osada o takiej właśnie nazwie: Łyżwy. Z inicjatywy tej rodziny wybudowano młyn, wokół którego powstała później osada Nowy Młyn.
- Z inicjatywy Jana Karola Konopackiego -opata wąchockiego, rozpoczęto budowę murowanego kościoła pod wezwaniem Trójcy Świętej w Skarżysku-Kościelnym.
1639
- Rejów liczy 13 domów. Głównym budynkiem w osadzie Rejów był drewniany, modrzewiowy kościółek pod wezwaniem Św. Wojciecha (wybudowany prawdopodobnie przez Kochanowskich ).
- Kuźnica rejowska wyposażona jest w następujące narzędzia: cepy do tłuczenia rudy, dwa sita do przesiewania rudy, dwie taczki, dwa wozy, dwa kosze, dwie łopaty dymarskie, jedna łopata do piachu, dwie formy do pieców, cztery kleszcze do przenoszenia i przytrzymywania żup, dwa kleszcze stalowe, trzy trójzęby, jedna polewaczka, dwie stachle, jeden przebijak, jeden mały młotek.
1650
- W dokumentach pojawia się inna nazwa osady Ciurów - leżącej niedaleko Milicy. Jest to nazwa: Mrożek.
1657
- Powstaje nowa parafia – Skarżysko-Kościelne, obejmująca swoim zasięgiem: Lipowe Pole, Świerczek, Kamienną (Kamionna), Szczepanków, Bzinek, Rejów, Posadaj (Posadom), Milicę (Mielica), Ciurów (Dziurów).
1661
- Staraniem proboszcza skarżyskiego – Samuela Zabieńskiego oraz szlachciców: Adama Duracza, Bonawentury Szeligowskiego herbu Nowina, ustanowione zostało przy kościele parafialnym we wsi Skarżysko-Kościelne Bractwo Aniołów Stróżów.
1662
- Milica wraz z pobliską osadą Ciurów (Mrożek) zamieszkała jest przez 92 osoby, Bzin zamieszkuje 101 osób, kuźnica Kamionna (Duracz) liczy 93 osoby, w osadzie Szczepanków żyje 28 osób, w osadzie Rejów mieszka 62 osoby, w osadzie Possadzay ( Posadaj ) wokół młyna mieszka 26 osób.
- W rejestrze podatkowym można spotkać inną nazwę Rejowa: Sierzchlina. Nazwa ta występuje jednak dość sporadycznie i w konsekwencji nie przyjmuje się.
1664
- W dniu 6 sierpnia zmarł Bonawentura Szeligowski. Pochowano go w kościele parafialnym pod wezwaniem Św. Trójcy w Skarżysku-Kościelnym.
1667
- Przy kuźnicy Duracz istniało 5 domów, w pobliżu był dwór, gdzie wraz z czeladzią zamieszkiwało 17 osób. Wśród szlachty zamieszkującej dwór można spotkać takie nazwiska jak: Duracz, Zalewski.
- W osadzie Bzin jest 8 domów.
1673
- Bzin liczy ponad 100 osób, powstała nieco wcześniej osada Bzinek – 74, osada Łyżwy – 17 osób, Nowy Młyn – 5 osób.
1700
- W Bzinie istnieje dymarka. Jest ona przebudowywana przez opata wąchockiego Konopaczyńskiego na tak zwany półwielki piec.
1730
- We wsi Kamienna wybudowano młyn do mielenia zboża wraz z olejarnią.
- Na Rejowie czynna jest dymarka
1738
- Kamienna funkcjonuje pod nazwą: Camena, Camina, Camiena.
1750
- Na Rejowie wybudowano dymarkę.
1754
- Dalsza przebudowa dymarki rejowskiej na półwielki piec i budowa dalszych dwóch fryszerek. Zawiadowcą -dyrektorem był Szubert.
1765
- W osadzie Kamienna jest 19 domów, Bzin liczy 20 domów (czyli około 160 osób)
1770
- Wzniesiono na Rejowie wielki piec, pracuje też ponad 12 fryszerek.
- Na Bzinie istniejącą dymarkę przerobiono na półwielki piec.
Opracowanie: Mirosław Stefański
Uwaga: Publikując komentarz, wyrażasz zgodę na Regulamin Serwisu i akceptujesz zasady przetwarzania danych osobowych opisane w Polityce Prywatności.
Nick, treść komentarza i Twój adres IP są przetwarzane zgodnie z RODO w celu moderacji i bezpieczeństwa Serwisu.