Nie chcieliśmy kapitulować...

Jak wielu chłopców z gimnazjum im. Augusta Witkowskiego w Skarżysku, również Brunon rozpoczynał swoje pilotowanie na kursach szybowcowych. Ustianowa to miejsce, gdzie on i wielu przyszłych lotników startowało do przyszłych lotów i przeżywało związane z tym emocje. Potem, niemal natychmiast po uzyskaniu matury zgłaszano się przed komisję selekcyjną i zdawano egzamin do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, zwanej Szkołą Orląt. Powołany we wrześniu 1937 r. do wojska Brunon Kudrewicz ukończył z pomyślnym wynikiem dywizyjny Kurs Podchorążych przy 4 pp Leg. w Kielcach w stopniu strzelca z cenzusem, a następnie na własną prośbę skierowany został do Dęblina. Przyjeżdżał wtedy dość często do Skarżyska imponując kolegom elegancko skrojonym mundurem podchorążego lotnictwa, ozdobionym błyszczącym kordzikiem.

Na krótko przed wojną został oddelegowany do Ułęża na szkolenie specjalistyczne, gdzie w grupie pilotów myśliwców trenował na nowych polskich samolotach: myśliwcu PZL- 7 oraz PZL-11. Jak na tamte czasy, były to maszyny bardzo zwrotne, o dobrych właściwościach aerodynamicznych i łatwe w pilotowaniu.

Wychowawcą- instruktorem grupy, w której znalazł się Kudrewicz, był porucznik lotnictwa Łukaszewicz. .Szkolenie obejmowało akrobację, loty w szykach, walkę powietrzną i strzelanie przy pomocy fotokamery a także ostrą amunicją.

Wybuch wojny w 1939 r. zastał w Ułężu szkolących się tam jeszcze pilotów. W tym też dniu kilkudziesięciu zdolniejszych i wyróżniających się podchorążych, a wśród nich Kudrewicza, awansowano na podporuczników lotnictwa. Opuścili oni Ułęż 3 września po południu i wędrując na piechotę, z powodu braku samolotów, dotarli przez Michów, Kozłówkę, Włodzimierz^ Tarnopol, Zaleszczyki do Śniatynia na granicy polsko-rumuńskiej. 17 września, w dniu napadu Rosji Sowieckiej na nasz kraj, przekroczyli granicę. Po pokonaniu trudności wynikających z intefriowania w Rumunii duża grupa lotników odpłynęła na statku "Nicolaos" z portu Balcic do Bejrutu, a stamtąd już na francuskim statku "Ule de Strassbourg" do Marsylii. Pośród polskich pilotów tym samym statkiem płynął kolega Brunona z tej samej klasy maturalnej gimnazjum w Skarżysku, Ryszard Zygmuntowicz, również ppor. pilot.

Na podstawie umów między rządami angielskim, francuskim i polskim /na emigracji/ przystąpiono w grudniu 1939 r. do organizowania lotnictwa polskiego we Francji. 1 marca 1940 r. Brunon Kudrewicz z trzema polskimi pilotami- Palejem, Retingerem i Polakiem skierowany został na przeszkolenie do bazy w Chateuroux. Z bazy tej wymieniona czwórka kierowana była na samolotach Bloch-15 pod dowództwem por. Henneberga do lotów operacyjnych, tzw. "kominów". Była to akcja obrony przeciwlotniczej, organizowana małymi grupami myśliwców celem osłony określonych obiektów, przede wszystkim przemysłowych, przed bombowcami nieprzyjaciela. Akcje myśliwców francuskich bywały zazwyczaj spóźnione z powodu niedostatecznych informacji i braku systemu naprowadzania maszyn w powietrzu. Myśliwce zjawiały się dopiero wówczas, gdy bombardujący wróg już opuszczał cel. Świadczyło to o złym przygotowaniu lotnictwa francuskiego. A zaznaczyć należy, że na wielu lotniskach stały wówczas piękne, nowiutkie, wprost z fabryki samoloty typu Potez, Breguet, Amiot, a w szczególności Devotine-520, znacznie przewyższające osiągami niemieckie Messerschmidty. Jednak Francuzi nie pozwalali latać na nich Polakom, sami zaś nie wykazywali większego zapału do wojowania z Niemcami.

Po upadku Francji pod naporem Wehrmachtu, 18 czerwca 1940 r. piloci Henneberg, Retinger i Kudrewicz ewakuowali się na trzech samolotach typu Bloch do Anglii lądując w Tangmere. Były to bodajże jedyne maszyny francuskie pilotowane przez Polaków, jakie wylądowały w Anglii po upadku Francji. Reszta polskich lotników musiała ewakuować się tam drogą morską, gdyż Francuzi z chwilą podpisania kapitulacji, ogarnięci szałem radości, zablokowali wszystkie lotniska obstawiając je wojskiem, głównie Senegalczykami z bezwzględnym zakazem dopuszczania polskich pilotów do maszyn.

W Anglii Polacy zostali skierowani na przeszkolenie zgodnie z ich dotychczasową specjalizacją- pilotów bombowych i pilotów myśliwców. W grupie 75 polskich pilotów myśliwców znalazł się również Kudrewicz. Szkolenie ich prowadzono w bojowych jednostkach tzw. O.T.U. / Operation Training Units/. Kurs obejmował, poza teorią, latanie na akrobację, szyki, strzelanie w powietrzu i do celów na ziemi, nawigację, sytuacje walki powietrznej i niskie loty. Początkowo samolotem szkoleniowym był Master dwusiedzeniowy dolnopłat, którego wkrótce zastąpił Spitfire.

Kudrewicz w okresie od października 1940 r. do grudnia tegoż roku był szkolony w 55 OTU w Aston Down, z którego po zakończeniu kursu przeniesiony został do 308 polskiego Dywizjonu myśliwskiego /tzw. Krakowskiego/. Pełnił w nim służbę przez blisko trzy lata, do połowy maja 1943 r., wykonując 69 lotów operacyjnych i 65 bojowych. W okresie tym otrzymał dwukrotnie nominację na F/O- porucznika pilota, a potem na F/Lt-kapitana pilota. W 1942 r. został dowódcą eskadry. Zestrzelił dwa samoloty przeciwnika i jeden uszkodził. Oto odpisy protokołów Kudrewicza z wymienionych zestrzeleń /w przekładzie z angielskiego/:

W sierpniu 1943 r. Brunona Kudrewicza skierowano do myśliwskiego dywizjonu 316 AA/arszawskiego/, gdzie pełnił służbę do 20 listopada 1943 r. wykonując dwa loty operacyjne i 11 bojowych. Następnie w ramach dywizjonu 317 Wileńskiego/ do końca stycznia 1944 r. wykonał 21 lotów bojowych, a w okresie od 17 sierpnia do końca października 1944 r. został delegowany do dywizjonu 306 /Toruńskiego/ , w którym zaliczył pięć lotów operacyjnych i 13 bojowych.

Często pomiędzy turami operacyjnymi piloci myśliwców byli odkomenderowywani do OTU /Operacyjne Szkoły Latania/ jako instruktorzy. Również Kudrewicz pełnił obowiązki takiego instruktora w OTU- 61, stacjonującym w Husten, a później w Randel, szkoląc przez pół roku od grudnia 1944 do czerwca 1945 r. kadrę pilotów myśliwców na maszynach typu Spitfire, Master i Mustang. Uprzednio sam ukończył krótki kurs instruktorski pilotażu w 1350 BAT Flight Wittering. Był to specjalny kurs schodzenia i lądowania na instrumenty pokładowe. W chwili zakończenia wojny otrzymał przydział do 131 Wing /skrzydło składające się z trzech dywizjonów/.

Za udział w walkach Kudrewicz został odznaczony trzykrotnie Krzyżem Walecznych i polową odznaką pilota w dywizjonie 308 oraz brytyjskim Krzyżem Sił Lotniczych A.RC. z nadania Królowej. Z XIII promocji Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, liczącej 147 osób łącznie z pilotami, którym nie udało się dotrzeć do armii aliantów na Zachodzie, po zakończeniu wojny i rozwiązaniu Polskich Sił Lotniczych pozostało na emigracji 44 lotników, wśród nich również Kudrewicz. Na jego decyzję pozostania w Anglii wpłynął fakt, że od 1942 r. był ożeniony z Angielką z którą miał dwie córki. Przechodząc do życia cywilnego zmuszony był, jak wszyscy Polacy na obczyźnie, podjąć jakąś pracę zarobkową. Zdecydował zostać tapicerem i nawet zaczął chodzić na stosowny kurs zawodowy, ale szczęśliwie w międzyczasie zaproponowano mu powrót do Królewskich Sił Powietrznych /RAF/. Do tej służby został zakwalifikowany w niewielkiej grupie polskich oficerów pilotów z rozwiązanych polskich dywizjonów. W jednostkach RAF latał na odrzutowcach jako pilot operacyjny do 1964 r., do czasu przejścia na emeryturę. Potem prowadził przez pewien czas bar, założony z zaoszczędzonych pieniędzy. W 1966 r. opuścił wraz z rodziną Anglię i przeniósł się aż do Nowej Zelandii, gdzie mieszka do dzisiaj. Przyjął tam pracę menagera agencji "Lloyds of London".

Na lotnisku w Anglii. Spitfire należący do jednego z polskich dywizjonów myśliwskich za chwilę wystartuje do lotu 29 Polskę odwiedzał dwukrotnie, po raz drugi- z żoną i jedną z córek.

Tadeusz Czaplarski "Schmidt",
Jerzy Krauze "Gryf Podobwód "Morwa"

{fcomments}