Odkrywamy Świętokrzyskie - Tarczek

Niegdyś była to znana osada targowa, a przez około półtora wieku nawet miasto. Dziś Tarczek może pochwalić się jednym z najstarszych kościołów w naszym regionie.

Tarczek, nazywany niegdyś Tarżkiem, był siedzibą kasztelanii, ośrodkiem administracyjnym rozległych dóbr biskupów krakowskich. W 1241 r. w pobliżu Tarczka rycerstwo krakowskie stoczyło bój z Tatarami. Upamiętnia go biała kapliczka w pobliżu drogi do Bodzentyna.

W 1253 r. Tarczek był lokowany jako miasto. Już jednak w następnym roku rozpoczął się jego upadek spowodowany tym, że biskupi przenieśli swoje centrum do pobliskiego Bodzentyna.

Z "miejskich" czasów Tarczka pozostały dziś mury romańskiego kościoła św. Idziego. Wzniesiony został prawdopodobnie w pierwszej połowie XIII w. na miejscu świątyni, którą dwa wieki wcześniej miał ufundować książę Władysław Herman w podzięce Bogu za narodziny syna Bolesława Krzywoustego. Jak wiele innych kościołów z tamtych czasów był budowlą obronną. Świadczą o tym zachowane w północnej ścianie niewielkie otwory okienne, umieszczone wysoko nad ziemią.

Kościół był wielokrotnie przebudowywany. Jak czytamy na tablicy przed bocznym wejściem, m.in. po zniszczeniach w okresie wojen szwedzkich.

Do wnętrza wchodzimy przez dobudowaną w XVII w. kruchtę i późnogotycki ostrołukowy portal. W ołtarzu głównym znajduje się renesansowy tryptyk z ok. 1540 r., z postacią Chrystusa Zmartwychwstałego w centralnej części. Dwa ołtarze boczne są późnorenesansowe, ambona barokowa, a organy rokokowe. Gotycka chrzcielnica służy teraz jako kropielnica. Na ścianach nawy zobaczyć można pozostałości XVI-wiecznych malowideł.

Wzniesiona z ciosów piaskowca świątynia stoi w otoczeniu starych drzew. Przeważają kasztanowce. Wyróżniają się jednak ok. 300-letnie potężne lipy, których pnie w obwodzie mają ok. 4 metry. W północno-zachodnim rogu placu kościelnego, wśród wysokich i sędziwych białych topoli, stoi drewniana dzwonnica z XIX wieku. Rozciąga się stamtąd przepiękny widok na Górę Miejską i Psarską, a także na Pasmo Klonowskie. Kilkaset metrów na południe od kościoła płynie malowniczymi zakolami rzeczka Psarka.

Tarczek położony jest przy drodze Bodzentyn-Starachowice. Kościół św. Idziego znajduje się kilkaset metrów na południe od niej. Dojazd jest oznakowany specjalną tablicą. Do Tarczka można też dojść zielonym szlakiem ze Starachowic (20 km) lub Łącznej (16 km), ewentualnie dojechać czerwonym szlakiem rowerowym z Cedzyny.