Skarżysko-Kamienna kontakt@skarzysko24.pl

Odkrywamy Świętokrzyskie - Siedlce

Dobrze zachowany dworek oraz malownicze zalane wodą pokopalniane wyrobisko to główne atrakcje Siedlec. A bogactwem jest wapień, którego złoża, choć eksploatowane od dawna, nadal są ogromne.

Wieś położona jest w siodle terenowym między dwoma wzgórzami, stąd jej nazwa. Jak pisze Mirosław Gocał w przewodniku "Sąsiedztwo. Dwory i majątki ziemiańskie w dolinie Czarnej Nidy" (Kielce 2005), mieli tam swój majątek Sierakowscy, Dewitzowie i Zapalscy. Na początku XX wieku w północnej części wsi zbudowany został klasycystyczny dworek. Jego ostatnim dziedzicem był Jan Kochanowski. Głównie dzięki temu, że zaraz po wojnie dworek stał się siedzibą szkoły i służy do nauki dzieciom do dziś, nie został zniszczony. Dobrze utrzymany i pełen uroku pałacyk stoi w otoczeniu starych drzew z dawnego parku. Za zgodą gospodarzy szkoły można zwiedzać jego wnętrza. Niestety, nie zachowało się dawne wyposażenie, które zostało rozgrabione tuż po opuszczeniu przez dziedzica. Z dawnych zabudowań gospodarczych została tylko stajnia służąca szkole jako magazyn.
Kilkaset metrów od dworu stoją dawne czworaki. Mirosław Gocał podaje, że w dokumentach parcelacyjnych majątku z 1945 roku określono je jako "zgniły" budynek. Taki zgniły chyba jednak nie jest, ponieważ do dziś służy jako dom mieszkalny.

Dziedzic Siedlec utrzymywał rodzinę i dwór nie z mało urodzajnych gruntów, ale głównie z wydobycia i przeróbki wapienia. W majątku były czynne dwie kopalnie. Jedna wymagała stałego odwadniania, ale za to pozyskiwany z niej kamień nadawał się do przemiału bez konieczności osuszania. Obecnie zostało po tej kopalni malownicze wyrobisko zalane wodą. Znajduje się kilkaset metrów na północ od dworu. Od 2000 roku stanowi obecnie rezerwat przyrody nieożywionej Wolica. Nazwa pochodzi od sąsiedniej wsi. Ochroną objęte są przede wszystkim widoczne w stromych zboczach odsłonięcia wapieni środkowego triasu, tzw. dolnego wapienia muszlowego z unikalnymi szczątkami ryb.

Na wzgórzu na południe od wsi widać nasyp po kolejce, którą przewożono kamień jeszcze na początku lat 70. ubiegłego wieku. Zachowały się także resztki fundamentów pod mechanizmy wyciągowe. W południowo-wschodnim krańcu wsi, przy drodze do Łukowej, zobaczyć można pozostałości pieca, w którym wypalano wapno. Zakłady Wapiennicze w Siedlcach prócz wapna palonego produkowały m.in. kruszywa, kamień budowlany i marmur nazywany Białą Marianną. Na zachód od dworu widać olbrzymie silosy czynnej nadal kruszarni wapienia. Ten surowiec w dalszym ciągu jest eksploatowany w granicach wsi. Wzgórze na południe od Siedlec kryje jeszcze olbrzymie złoże wapienia. Przed wojną szacowano je na około 150 mln ton, wydobyto od tej pory niewielką część.

Jak tam trafić

Siedlce położone są w gminie Chęciny. Dojechać tam najłatwiej od drogi nr 7, skręcając w Tokarni na Wolicę, a następnie za przejazdem kolejowym w prawo. Dojazd możliwy jest także od drogi Morawica - Pińczów przez Chmielowice i Łukową.

Janusz Kędracki
gazetapl.png

Radar

Informacje praktyczne
Redakcja
ul. Paryska 232A/3
26-110 Skarżysko-Kamienna
+48 508 12 72 16
kontakt@skarzysko24.pl
Nota prawna

Wydawca portalu skarzysko24.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy i postów zamieszczanych przez użytkowników portalu. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.

Logowanie