Odkrywamy Świętokrzyskie - Kaplica
To była niegdyś wieś położona w lasach między Kunowem a Ostrowcem. Zachowała się po niej tylko kaplica, której zawdzięczała swoją nazwę.
Wyróżniają ją wśród otaczającej zieleni drzew białe ściany i czerwonawy dach z gontu. Uchodzi za najstarszą wolno stojącą murowaną kaplicę w Polsce. Ufundował ją bowiem w 1430 roku biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki, późniejszy kardynał, doradca królów, jeden z najbardziej wpływowych ludzi w XV-wiecznej Polsce. Miała pełnić nie tylko funkcję sakralną, ale także służyć jako słup graniczny iłżeckiego i kunowskiego klucza posiadłości biskupów krakowskich. Stoi przy dawnym trakcie z Ostrowca do Iłży. Wymurowana została z cegły i otynkowana, z zewnątrz ośmioboczna, w środku okrągła. Sklepiona jest eliptyczną kopułą ze zwornikiem z herbem fundatora Dębno. Herb Oleśnickich na barokowym kartuszu umieszczony został także nad wejściem na kamiennej tablicy. Upamiętnia ona odnowienie kaplicy w 1703 roku, którego dokonał pustelnik Jakub Nawoyski.
Wyróżniają ją wśród otaczającej zieleni drzew białe ściany i czerwonawy dach z gontu. Uchodzi za najstarszą wolno stojącą murowaną kaplicę w Polsce. Ufundował ją bowiem w 1430 roku biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki, późniejszy kardynał, doradca królów, jeden z najbardziej wpływowych ludzi w XV-wiecznej Polsce. Miała pełnić nie tylko funkcję sakralną, ale także służyć jako słup graniczny iłżeckiego i kunowskiego klucza posiadłości biskupów krakowskich. Stoi przy dawnym trakcie z Ostrowca do Iłży. Wymurowana została z cegły i otynkowana, z zewnątrz ośmioboczna, w środku okrągła. Sklepiona jest eliptyczną kopułą ze zwornikiem z herbem fundatora Dębno. Herb Oleśnickich na barokowym kartuszu umieszczony został także nad wejściem na kamiennej tablicy. Upamiętnia ona odnowienie kaplicy w 1703 roku, którego dokonał pustelnik Jakub Nawoyski.
Gontowy daszek kaplicy wieńczył niegdyś krzyż, obecnie znajduje się w jego miejscu znicz. Na co dzień jest zamknięta. Do środka zajrzeć można jedynie przez niewielkie ostrołukowe okienko lub furtę z żelaznej kraty. Widać ołtarz z wyrzeźbioną postacią patronki - świętej Katarzyny, na którego podstawie widnieje data 1834. Obok leży kamienny krucyfiks.
Z zewnątrz na ścianie umieszczono tablicę z czerwonego piaskowca z napisem: "MIEJSCE WALKI POWSTAŃCÓW 1863 r.". Dokładnie nie wiadomo, jaki bój upamiętnia. Być może którąś z potyczek, jakie miały miejsce w okolicach Ostrowca. Niewykluczone też, że zwycięską bitwę oddziału pułkownika Karola Kality-Rębajły z Moskalami 17 stycznia 1864 roku. Rozegrana w okolicznych lasach walka przeszła do historii jako bitwa pod Lubienią.
Kaplica służyła powstańcom za punkt kontaktowy. Wieś, która otrzymała od niej swoją nazwę, przestała istnieć w ubiegłym wieku. Znajdowała się w pobliżu skrzyżowania wspomnianego już traktu Ostrowiec - Iłża z leśnym gościńcem Kunów - Grabowiec. Ostatni mieszkańcy przenieśli się do Ostrowca w latach 70.
Jak tam trafić
Kaplica znajduje się 5 km na północny wschód od Kunowa. Od tego miasteczka prowadzi tam niebieski szlak turystyczny Święty Krzyż - Pętkowice. Można też dotrzeć od Ostrowca Świętokrzyskiego, ulicą Iłżecką, a następnie przez Kolonię Miłkowską i Karczmę Miłkowską, skąd do celu jest około 2,5 km. Najlepiej wybrać się tam pieszo lub rowerem.
Janusz Kędracki
