Odkrywamy Świętokrzyskie - Ossala

Listy i fotografie z więzienia na Łubiance, mnóstwo dokumentów i innych pamiątek dotyczących skomplikowanej historii naszej ojczyzny w XX wieku zobaczyć można w Domu Pamięci Adama Bienia w Ossali.

Adam Bień urodził się w Ossali 14 grudnia 1899 roku. Do rodzinnej wsi powrócił już jako emeryt w latach 70. ubiegłego wieku i zbudował sobie dom. Parterowy budynek z poddaszem i dużą werandą stoi pod lasem. Od 1999 roku jest to Dom Pamięci Adama Bienia.

W dużym holu znajdują się m.in. portrety ministra oraz jego rodziców Franciszki i Walentego Bieniów. Malowała je Małgorzata Sianoszek, wnuczka drugiej żony ministra - Weroniki. Wśród obrazów i fotografii zwracają też uwagę pisane jego ręką słowa: "Wywiodłem się ze wsi, byłem i jestem wiciarzem, i wróciłem (mając lat 75) do rodzinnej wsi Ossala. Tu - z tęsknoty za bujną, wolną i szczęśliwą młodością i przeszłością, zrodziła się książka >>Bóg wysoko, dom daleko<<. Książka, która jest moim wyznaniem".

Tam także znajduje się zdjęcie z uroczystości wręczenia Adamowi Bieniowi Orderu Orła Białego przez prezydenta Lecha Wałęsę w 3 maja 1994 roku.

Fotografie, dokumenty i inne pamiątki zgromadzono w czterech pokojach. W jednym z nich zgromadzono te poświęcone wyłącznie życiu i działalności Adama Bienia.

Uwagę zwraca szczególnie kącik dotyczący jego pobytu w moskiewskim więzieniu na Łubiance. Zobaczyć tam można m.in. pismo do przewodniczącego prezydium Rady Najwyższej ZSRR z prośbą o "zwolnienie w drodze łaski Adama Bienia skazanego na pięć lat więzienia", z jakim w 1946 roku występowała jego pierwsza żona Zofia. Nie zostało pozytywnie rozpatrzone. Nie chciał pomóc Bieniowi nawet Narodowy Bank Polski, którego komisja dewizowa "decyzją z 22.02.1947 roku odmówiła przekazania 2000 rubli na pomoc mężowi". Obok możemy zobaczyć także list Zofii do męża, który nie dotarł do moskiewskiego więzienia.

Są też fragmenty listów pisanych przez Bienia, m.in. do dzieci z Łubianki, a także wcześniejsze - z wojny z bolszewikami w 1920 roku.

W tym samym pokoju znajduje się także m.in. ekspozycja poświęcona jego działalności w ZMW "Wici" oraz kącik poświęcony nauce w Sandomierzu.

Drugi pokój ma charakter bardziej rodzinny. Dominują pamiątki związane z żoną Zofią.

Adam Bień zmarł w klinice rządowej osiem lat temu - 4 marca 1998 roku. Spoczywa na cmentarzu w Niekrasowie, kilka kilometrów od Ossali.

Adam Bień (1899-1998) - polityk, prawnik, członek władz Polskiego Państwa Podziemnego. Maturę zdał w czerwcu 1920 roku w Sandomierzu. Jako ochotnik walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1925 roku skończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Pracował jako sędzia, był jednym z założycieli i prezesem Związku Młodzieży Wiejskiej RP "Wici". W czasie okupacji działał w konspiracyjnym Stronnictwie Ludowym "Roch". W 1943 roku został powołany na stanowisku I zastępcy delegata Rządu RP na kraj w randze ministra. W marcu 1945 roku wraz z innymi przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego został podstępnie aresztowany przez NKWD i wywieziony do Moskwy. W tzw. "procesie szesnastu" skazano go na pięć lat więzienia. Powrócił do Polski w 1949 roku. Miał problemy z podjęciem pracy. Dopiero po kilku latach władze PRL pozwoliły mu pracować w zawodzie adwokata.

Jak tam trafić

Ossala to wieś w gminie Osiek w powiecie staszowskim. Położona jest przy drodze krajowej nr 79 Kraków - Sandomierz. Dom Pamięci Adama Bienia znajduje ok. 200 m od niej, na posesji z nr 10. Obok przebiega zielony szlak turystyczny Chańcza - Pielaszów. Jeśli w domu nie przebywa nikt z rodziny ministra, do zwiedzania udostępniają go sąsiedzi. Roli przewodnika po tym niewielkim muzeum chętnie podejmuje się Ewa Buda, nauczycielka z SP w Ossali.